خوش‌خوشانه

چیزهایی هست که نمی‌دانند

2012-02-07T06:07:00.001+03:30

شب خداحافظی هم‌خونه‌ای‌هام بود. قرار بیرون گذاشتیم با بچه‌ها. قبل رفتن هول هولکی دیوان سهراب رو برداشتم، دوتا شعر که حکایت رفتن و سفر و اینا داشته باشه توش، پیدا کردم، فینگیلیشش رو با فونت درشت رو کاغذ نوشتم و با خودم آوردم تا بدم بچز با اون لهجه بامزه فارسیشون بخونن و یادگاری رکورد کنم ازشون.

تو ورق زدن‌های سریع و دستپاچه دیوان سهرابم، رسیدم به: قایقی خواهم ساخت//خواهم انداخت به آب //دور خواهم شد از این خاک غریب.

عادلا شعر رو که خوند و تموم شد، سعی کردم یه ترجمه روون براشون از حرفی که سهراب توی شعر زده، بکنم. امّا امون از این حرفا که نه، دردای خودمونی که به ترجمه نمیاد، بس که اقلیمیه و به لهجه خودمون.

اوّلش براشون توضیح دادم که خب این شعریه که در مورد رفتن و دل کندن و سختیاش و ایناس و این که شاعر یه آرمانشهری توی ذهنش داشته و می‌خواسته که به اون برسه و از این دست مزخرفات تفسیری خلاصه. بعد شروع کردم از اوّل شعر که خب شاعرمون گفته یه قایقی می‌خوام بسازم و بندازمش تو آب و دور بشم از این ... از این ... از این. هی وای من از این چی؟ فرام وات؟

خاک غریب ترجمه نداره. به پیر نداره. به پیغمبر نداره. فقط خودمون می‌دونیم که چیه. فقط خودمونیم که می‌فهمیم اون قایق چرا باید از اون خاک غریب دور بشه.

برای آدمایی که توی محدوده ما نبودن، هیچ سنسی نداره این که صب تا شب تو گوششون بخونی که خاک خودت می‌تونه غربت داشته باشه، مثل آوار، برای تو. همه‌شون می‌دونن که دور شدن درد داره. همه‌شون می‌دونن وابستگی به خاک یعنی چی؟ با پوست و استخونشون حتی حس کردن که غربت یعنی چی؟ امّا وقتی همه این ترکیب رو می‌ذاری کنار هم، براشون بی‌معنی می‌شه. چون دور شدن، براشون توی یه بازه زمانی تعریف شده. چون خاکشون، دوباره می‌کشونتشون سمت خودش، با آغوش باز. چون غربتشون، تهش می‌شه قربت. آی ویل گو فردر فرام دیس استرنج لند رو که می‌شنون، نوک مو تا شست پاشون میشه علامت سوال.

این می‌شه که بعد کلّی خنده و جک شدن، ترجمه بالا پایین میشه، تهش این درمیاد که شاعر گفته یه قایق قراره بسازه، بندازه تو آب و دور بشه از جایی که بوده.

دور بشه.

از جایی.

که.

بوده.

2012-01-19T07:25:00.002+03:30

یه روزی یه فیلم در مورد این مرد گل‌فروشِ ریشویِ عمّامه به سری که هر شب یه گوشه بار تنها می‌ایسته، رقص مستا رو نیگا می‌کنه و هیچ کی هم ازش گل نمی‌خره، می‌سازم.

From IRAN

2012-01-17T05:45:00.001+03:30

بغضم ترکید. بغضم. ناجور. ترکید.

بعد خواستم شروع کنم به تک تک بچه‌ها اس ام اس دادن که های ملّت آب دستتونه بذارین زمین، پا شین بیاین پارتی کنیم. بگیم. بخندیم. بترّکونیم. هر کوفت و زهرماری هم دارین وردارین بیارین بخوریم ... به سلامتی ایرانمون. به سلامتی اصغرمون که جایزه برده. فرام ایران.

خواستم وردارم به دوست آشناهای تو ایران زنگ بزنم، بگم: صبح بخیر. مبارکه. و دقیقا همین صبح بخیر، مبارکه و نه دیالوگی که سلام، خوبی، خوبم، راستی داشته باشد سرش که ما صبح مبارک رو مدت‌هاست که فراموش کردیم. که ما اونقدر خبر بدهامون رو دست دست کردیم که دیرتر بگیم، ذوق‌مرگیم که همین خبر خوب، همین خبر خوب غنیمتمان رو زودی با هم شریک شیم و بمیریم. صبحتون مبارک که اصغرمون جایزه برده. فرام ایران.

خواستم برم هم‌خونه‌ای‌های چکیم رو از خواب بیدار کنم و بگم که مملکتم گل کاشته. بعد همون جور علامت سوال و حیرون خواب ازم بپرسن اخمدی‌نیجاد دوباره گه اضافی خورده؟ کسی ترور شده؟ بمب اتمتون شلیک شده؟ سفارتی پرده‌ش رو کشیدن پایین؟ جنگ شده؟ انقلاب شده؟ خانواده‌ت سالمن؟ دوستات چطور؟ تو چی کار میخوای بکنی؟ و بعد من استاپشون کنم، بلند بلند قاه بزنم، سینه‌م رو صاف کنم و بگم: نو گایز، دیس تایم وی آر نات لوزرز. وی وُن د گلوب. گولدن گلوب. تل می. یو نو اصغر؟ بعد همون لحظه که با چشمای وق کرده چهار تا شده زل زدن تو چشمای من و شاکّن، چراغ اتاقشون رو خاموش کنم، در اتاقشون رو ببندم، یه سیگار دود کنم و همونجوری که دارم دودش رو بیرون می‌دم، بلند تو راه برگشت به اتاقم بگم: گو بک تو اسلیپ. ایت دازنت متر یو دنت نو هیم. بات ... بات ... بات ویت ... یو شود نو اور اصغر. بلندتر. کاز هی وُن دِ پرایز. یی. بلندتر. اور اصغر. خیلی بلندتر. فرام ایران.

خواستم برم همه جا تو اینترنت جار بزنم که هی پیپل، وی وُن گلدن گلاب. بعد گلدن گلابش رو هم این طوری بنویسم. گلدن ... گلاب. بعد منتظر بمونم که خارجیا یکی پشت سر اون یکی لایک بزنن و کانگرجولیشن بفرستن و من هم تو جواب همه‌شون یه دو نقطه پی بذارم و بنویسم: یِی. اور اصغر وُن دِ پرایز. فرام ایران.

خواستم برم تو شهر جار بزنم که های مردم، خواب بسه. بلند شین شهر رو راه بندازین. باهاتون کار دارم. آهای شماهایی که تو شاپ‌ها، شماهایی که تو بارها، شماهایی که تو باشگاه، شماهایی که تو دانشگاه، بانکا، اداره‌ها، بقالیا، چقّالیا، با همه همه‌تونم. همه شماهایی که چس مثقال تاریخ و فرهنگ نداره کشورتون. شماهایی که سند افتخار مملکتتون، اینه که خایه خوک رو هم می‌خورین با بقیه گوشتش. شماهایی که وقتی از کشورتون حرف می‌زنین، اولش یه خنده تحویل آدم میدین و میگین: یو شود ترای ایت سام دی. کاز اُل وی هو در، آر هُرز و سکس لایف. شماهایی که وقتی تو جواب سوالتون که از کجایی، میگیم فرام ایران، اخماتون تو هم میره، تپش قلب میگیرین، دستتون کند میشه، کار براتون پیش میاد، پروفایل فیس‌بوکتون رو میبندین رومون، فکرای مزخرف عن میکنین در موردمون. آها. آره. همه شماها. پاشین یه پیژامه رو زیر شلواریاتون بپوشین، پنجره‌هاتون رو وا کنین، خودتون رو تکون بدین و بزنین بیرون و بشنفین که یکی بلند داره داد می‌زنه: هی پیپل. اور اصغر وُن دِ پرایز. فـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــرام ایــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــران.

لپتاپ رو گذاشتم رو میز. دی وی دی جدایی رو که از ایران با خودم آورده بودم، گذاشتم توش پخش شه. بعد رو تخت دراز کشیدم، یه سیگار روشن کردم، زل زدم به سقف و عین دیوونه‌ها مدام می‌گفتم: فرام ایران، فرام ایران. فرام ... ایران.

2012-01-11T03:56:00.002+03:30

جنده کردن یه آهنگ که عاشقشی، خیلی غمگینه.

خیلی.

رو به دوربین، همه سیـــــــــــــــــب‌ایم

2011-12-12T00:09:00.000+03:30

نگو خداحافظ.

حقّ من یا تکلیف تو، فرقی نمی‌کند. نگاه آخر که برسد، صدای آخر، تلخند آخر ...

می‌کُشد، بی‌صدا. پشت آن بغض ناگزیر، می‌خندیم که روزی دیدار تازه می‌کنیم. می‌دانیم امّا که از آن بعضی رفتن‌های ناجور بی‌بازگشت است.

نگاه‌ها می‌لرزند. دست‌ها. دل.

نگو خداحافظ.

بی آخرین نگاه، چشم‌هایم را خواب کن، کوله‌ات را بینداز روی دوشت، کلیدت را توی در بچرخان و آرام دلت را بردار و برو به همان جاهای دور ... که هیچ وقت روی نقشه ندانستیم کجاست؟ بی صدا ... تا خشی بر روی آن همه خاطرات خوب روزهامان نیفتد.

نگو خداحافظ.

بگذار توی خواب‌هایم ببینم که روزی برگشته‌ای. ببینم عادت خط خورده از کنار نبودنت. چشم من یا دل تو ... فرقی نمی‌کند.

نگاه‌ها می لرزند. دست‌ها. دل.

لااقل این آخرین بار،

بگذار باورم شود

خواب را،

بیداری را

و قصّه‌ای را که تو در آن تا توانسته‌ای، رفته‌ای.

30 مرداد 88

------------------------------------------------------------------------------------------

پ.ن: قصّه (غصّه) مکرر...

4 ساله - از تهران

2011-10-13T20:18:00.001+03:30

خونه رو جمع کردم. وسایل رو پخش و پلا چیدم این ور و اون ور. تو بالکن. آشپزخونه. راهرو. دستشویی، حتّی. تو کیسه کفشم، سیب و گوجه پیدا میشه و لای وسایل حمومم، نمایشنامه‌هام. بوی رنگ همه جا رو گرفته. از سر و صورتم کثافت می‌باره. گاز ندارم. یخچال، مرخص. شکم، خالی. مخ، تعطیل. سقف دهن، پاره. خود دهن، سرویس. پروژه‌ها و درسا، عقب.

پا میشم میرم تو بالکن، وسط آت آشغالا می‌شینم، یه سیگار روشن می‌کنم و زل می‌زنم به مونیتور که یه فایل ورد خالی توش بازه. سرم درد می‌کنه. خوابم میاد. دارم فکر می‌کنم که در همین لحظه اگه یه کلاغ هم برینه رو سرم، دیگه عیشم کامل کامل میشه. دود سیگار رو میدم بیرون و فیکس میشم سر جام.

اووو، صدا می‌کنه. از هپروت می‌زنم بیرون. برش می‌دارم. جل‌الخالق. پویاس. هدفون زده تو گوشش، لباس بن‌تنش رو تنش کرده و با اون دندونای نصفه و نیمه دراومده‌ش، یه دو نقطه دی پت و پهن شده برای خودش!

دست تکون میده، بن‌تنی می‌پره هوا و جیغ می‌زنه: ســـــــــــــــــــــــــلام دایی.

Checkpoint

2011-10-10T04:58:00.001+03:30

می‌دانید؟ یک چک‌پوینتی توی زندگی خیلی‌هامان هست، وقتی می‌رسیم بهش، می‌گوییم بس است سیلی خوردن از زندگی، بس است کاسه چه کنم چه کنم دست گرفتن و بیچاره ماندن، بس است نای بلند شدن نداشتن از یک سختی‌ای که عارض شده. و این بس است گفتن‌ها شروع یک معجزه است. از آن به بعدش زندگیت وارد یک فازی می‌شود که انگار در آن بازیگر اصلی خودت شده‌ای. توی این فاز جدید، نمی‌گذاری اتفاقات ناگوار – کوچک و بزرگ – از پا در بیاورندت. بله. بد همیشه اتفاق می‌افتد. مشکل همیشه هست. هر کاریش هم که کنی، هر سوراخ سمبه‌ای از زندگیت را هم که ناخن کنی تویش، از یک سمت دیگر مشکلات قلپّی می‌زنند بیرون. اما می‌دانید این آدمی که شما باشید و آن فازی که واردش شده‌اید چه سحر عطاری با خود دارد؟ سحرش این است که تو دیگر آدم مواجهه با مشکلاتت به طور منطقی شده‌ای. مینشینی یک دودوتا چهارتای ساده، با خودت سبک سنگین میکنی، می‌گویی اوکی، به جنگش می‌روم، شکستش می‌دهم، می‌گذارم زمان بگذرد فراموش شود، می‌گذارم حالم که خوب شد تصمیم می‌گیرم، اصلاً شوتش می‌کنم ته صندوقچه زندگیم تا خوب‌ها رو بیایند. بعد ... بعد نتیجه همه این‌ها هم این می‌شود که زندگی، زنده‌گی می‌شود واقعاً.

آدمی که زنده بودن را درک می‌کند، نه تحمّل.

2011-10-02T08:09:00.004+03:30

I’m coming home
I’m coming home
Tell the World I’m coming home
Let the rain wash away all the pain of yesterday
I know my kingdom awaits and they’ve forgiven my mistakes
I’m coming home, I’m coming home
Tell the World that I’m coming

پ.ن: زیباترین لحظه‌ای که در خارج از ایران تا به حال تجربه کردم، همصدا فریاد کردن شبانه این آهنگ است. اصلاً تو بگو خود بهشت.

مجبور بودم. می‌فهمی؟ مجــــــــــــــــبور

2011-09-11T16:05:00.000+04:30

غیر رمانتیک‌ترین کارها، پناه بردن به دستشویی و بغض کردن در آن است.

خـــــــــــــــــیلی

2011-09-10T03:32:00.003+04:30

فی‌الحال، آدمی که من باشم، اهم برنامه‌های آینده‌ام این است که با ده دوازده تا بخیه توی چهار گوشه دهان و با شش دندان لق در فک بالا و یک لکه سرخ خون توی چشم چپ و دماغی که مجاز نیستم با آن فین کنم و به همه این‌ها اضافه کنید بیش از بیست و چهار ساعت بی‌خوابی و کوفتگی بدن و دهان‌دره‌هایی به ارتفاع خط‌‌کش بیست‌ سانت، توی تاریکی غربت ساعت سه و نیم نصفه شب روی تخت فنری دنج خانه دراز بکشم، به موسیقی هارش کولر گوش جان بسپرم و مدام با خودم تکرار ‌کنم که من ... که من چه قدر خوشبختم.

بروید قبل از این که بروید

2011-09-07T22:23:00.000+04:30

اگر جایی را - برای مدتی یا برای همیشه – ترک می‌گویید، بگردید دنبال خوشبختی‌هاتان که آنجا ارزانیتان شده.

بروید دست عزیزترین کسان زندگیتان را، یار گرمابه و گلستان‌هاتان را، رفقای خوب روزهاتان را بگیرید، ببوسید و بگویید که چه قدر دوستشان دارید. بگویید که تا به امروز چه شادی و خوشبختی بی‌دریغی وارد زندگیتان کرده‌اند. بگویید که چه اندازه قدرشناس و متشکر این خوبی‌هاشان بوده‌اید و هستید و خواهید بود. بگویید که فاصله، دلتنگی می‌آورد، فراموشی نمی‌آورد. اگر آدم گفتنش نبودید، بنویسید براشان. هر چه حجب و حیا و شرم و این‌هاست را کنار بگذارید، قلم به دست بگیرید و بی‌پرده بنویسید. عشقتان را بنویسید. قدرشناسی‌تان را. هر آنچه در دلتان مثل دمل ورم کرده و تا روزی نگویید، راحت نمی‌گیرید.

بروید همان‌جاها که دوستشان دارید. شهری که دوست می‌دارید. خیابان‌ها و پیاده‌روهایی که می‌پرستید. کافه‌ها. مغازه‌ها. پارک‌ها. سینماها. تئاترها. آن جایی که اول بار عاشق شده‌اید. آن جایی که بارها با هم نشسته‌اید و سیگار دود کرد‌ه‌اید و به سلامتی هم، خوش‌خوشانه گپ زده‌اید. آن جایی که یک به تخمم بلند به دنیا گفته‎اید و بعدش بلند بلند از ته دل خندیده‌اید. بروید و خوب در و دیوار و بالا و پایینشان را نگاه کنید و توی ذهنتان کپچرشان کنید. بعد انگار که آن جایی که هستید، می‌شنود و می‌فهمد، دم گوشش زمزمه کنید که هی تو، ممنوتت هستم.

بروید خرت و پرت‌هاتان را مرور کنید. کمد وسایلتان، لباس‌هاتان، قفسه کتاب‌هاتان، زیرتخت‌هاتان، آلبوم عکس‌هاتان و هر چیزی را که دم دست است، شلخته پلخته بریزید روی هم و یک دل سیر نگاهشان کنید. یک آهنگ زیر بدون کلامی هم بگذارید زمینه بخواند، بدی نیست. نگاهشان کنید و بعد یکهو بیفتید به جانشان. تک تکشان را بردارید و به یاد بیاورید که کی کجا چه‌طور چه نقشی توی زندگی‌هاتان داشته‌اند؟ که فلان لباس را کجا پوشیده‌اید؟ فلان کتاب را کدام شب خوانده‌اید؟ فلان عکس را کجا گرفته‌اید؟ فلان هدیه را کدام عزیزی چه وقت هدیه داده است؟ به یاد بیاورید و توی خاطراتتان غرق شوید. بعد بگذارید آهنگ تمام شود، خاطراتتان آهسته آهسته فید شوند و لبخند یکوری گوشه لبتان کم کم محو شود. برگردید به حال و خرت‌وپرت‌ها را اگر که نظمی‌ داشته‌اند، به حال سابقشان برگردانید، جاشان دهید همان گوشه و کنارها که بوده‌اند و با دل قرص وداعشان گویید.

اگر جایی را - برای مدتی یا برای همیشه – ترک می‌گویید، بگردید دنبال خوشبختی‌هاتان که آنجا ارزانیتان شده. بروید، بگردید، پیدا کنید، بخندید، ذوق کنید و بعد همان طور که لایق یک آدم خوشبخت داراست، با دل قرص، خداحافظی کنید و ترکشان گویید.

مث یه رنگین کمون هفت رنگ

2011-09-06T14:43:00.000+04:30

بقچه لباس‌هایم، پر از تی‌شرت‌ها و پیرهن‌های رنگی جک و جوات است. از قرمز و سبز و زرد و بنفش و صورتی بگیر تا طرح گورخری و زرّافه‌ای و خالخالی. مامان هر وقت که مرتبشان می‌کند، صورتش یک علامت سوال بزرگ می‌شود! خیلی‌هاشان را خیلی وقت است که نپوشیده‌ام. یک سری هستند که اصلاً یادم نمی‌آید کی و کجا و به چه مناسبتی خریدمشان. بعضی‌هاشان بیشتر به یک جوک صامت شبیهند تا یک لباس موجّه. داستان خیلی‌هاشان را هم از قضا خوب یادم هست. از آن داستان‌ها که گاهی یادآوریشان، پاک خلت می‌کند و بلند بلند به خنده‌ات می‌اندازد. دوست داری بعد از این که یک دل سیر به حماقتت خندیدی، به خودت بگویی: آخه احمق با خودت چی فکر می‌کردی که پای این زاقارتا پول خرج کردی؟ بله بله. آدمی که من باشم، لابد یک روزی با خودش ‌نشسته، کلّی فکرش را بالا پایین کرده و نهایتاً به این نتیجه رسیده که لابد توی لباس قرمز و زرد و صورتی بهتر به چشم دیگران می‌آید. بهتر. بیشتر. هو کیرز؟

لباس‌هایتان را دور نیندازید. یک گوشه امنی جایشان دهید، گه‌گداری به آنها سر بزنید و تاریخ زندگیتان را مفت مرور کنید. باشد که عبرت بگیرید.

اوریجینال

2011-08-26T00:30:00.000+04:30

تهران هیچ اصالتی از خود ندارد. سالهای سال هم که در آن زندگی کنم، آنقدری وابسته‌اش نمی‌شوم که خانه‌ام بخوانمش. اصلاً مگر غیر از این است که چهار تا آدم یک روزی حماقت کرده‌اند و هوس کرده‌اند که برای خودی نشان دادن در سلسله تبار قدرتشان، پایتخت جدید انتخاب کنند و بعدش هم چهار تا آدم گوش به اخبار مثل من به به و چه چه کنان، با لب و لوچه‌های آویزان، هر روز خورجینشان را زده‌اند زیر بغلشان و از دهات شرق و غرب و جنوب و شمال گله‌ای ریخته‌اند تویش تا هفتاد و دو اقلیمی بسازند از آن که هر شهروندش ری‌بن به چشم و ورساچی به دست و آل‌استار به پا دارد خود واقعیش را هر روز بیش از پیش تویش گم می‌کند؟ پای اصل و نسب هم که پیش کشیده می‌شود، جد اندر جد همه بچه ناف زعفرانیه و قیطریه و تجریش‌اند. جان عمه‌‌ها‌شان.

این حرفم را پای این نگذارید که پایتخت چه فرصت‌هایی برای تفریح و تحصیل و کار و زندگی و چه و چه پیش پای ماها می‌گذارد که درصدیش را هم توی شهرستان‌ها نمی‌توانیم پیدا کنیم یا این که به اینجا و آنجای شهر رفرنس ندهید که نظیرش توی مملکت میلیون متر مکعبی، دیگر نباشد.

اصلاً به من باشد، اعتراف می‌کنم که دانشگاه و دانشکده و رشته‌ام را آنقدری دوست دارم که در مخیله‌ام نگنجد که اگر اینجا نبودم، کدام جهنم‌دره‌ای بودم پس؟ اصلاً به من باشد، کل پیاده‌روهای ولیعصر و شریعتی و سرتا ته امیرآباد و شانزده آذر دوست‌داشتنی و راسته کتاب‌فروش‌های پل کریم‌خان و انقلاب و کل سالن‌های تئاتر شهر از مولوی و سنگلج و حوزه گرفته تا تئاتر شهر و ایرانشهر و سالن‌های سینما و پارک‌ها و مغازه‌های رنگارنگ پاساژها و هزار تا چیز شبیه به این‌ها را که آدم را دلبسته زرق و برق و ابهت و زیباییشان می‌کنند، لیست می‌کنم براتان تا باورتان شود که من دلبسته گوشه گوشه خاطرات این شهر دیوانه‌ام.

امّا می‌دانید، دعوا سر چیز دیگری است.

حرف من این است که این شهر با همه آن بزک دوزک‌هایش، چیزی از خود ندارد که به آن ببالد. به پازلی می‌ماند که هر قطعه‌اش را از جائی کنده باشند و زورکی سرهمش کرده باشند و بعد هم رنگ و لعاب فریبنده داده باشندش. به اندازه هفتاد و دو ملت، که حتی بیشتر، تاریخ و فرهنگ و سنت قر و قاطی دارد که هر تکه‌اش را از جائی دور و نزدیک به ارث برده. مردمانش یکدست نیستند. بافت یکدستی ندارد. یک جاهاییش از غربت، دلت می‌ترکد و یک جاهاییش، انگار که سر سفره شهر و دیارت نشسته‌ای. یک جاهائیش، توی فروشگاه‌ها و ادارات و تاکسی‌ها، خنده روی اعصاب تحویلت می‌دهند وقتی می‌فهمند که به لهجه فارسی معیار صحبت نمی‌کنی و قاف‌هایت، گاف می‌زند و یک جاهای دیگر، صمیمانه به پشتت می‌زنند، دست دوستی به سویت دراز می‌کنند و حسابی تحویلت می‌گیرند.

آن روی سکه را که نگاه می‌کنم، شهری دارم که در آن متولد شده‌ام، کودکیم را در آن گذرانده‌ام و عاشقانه دوستش می‌دارم. با تمام محرومیت‌ها و کم و کاستی‌هایش، یک خانه تمام عیار است برایم. یک موجود دوست‌داشتنی یکپارچه. برای این که آن شهر کوچک چند صد هزار نفری که زور اگر بزنی شرق تا غربش را یک ربعی بیشتر توی ماشین نیستی، تاریخ دارد. مردمی دارد که نسل پشت نسل فسیل سوزانده‌اند توی شهر. فرهنگ و سنتی دارد که امضای تک‌تک پدرها و جدها و جداندرجدهای ماها پایش نشسته. می‌توانی چپ و راست شهر را نشان کسی دهی و بگویی بچه ناف فلان جا بودن یعنی این. تاریخ داشتن توی یک جغرافیا یعنی این. هر وقت هم کسی با تعجب گفت ولی کوچیکه‌ها، برایش توضیح دهی که برای این مرکز استان شده که بیشترین دهات متمرکز را دور و برش دارد و بیشترین دهاتی را. در عوض همه آن دهاتی‌هایی که هیچ وقت بلد نشده‌اند توی عمرشان قاف را درست تلفظ کنند، آن قدری صفا و صمیمیت دارند که غریبه‎ها را با آغوش باز میان خود بپذیرند و نگذارند قند توی دلشان آب شود خدای نکرده، توی غربت ترک‌کده. این جور جائیست.

همین می‌شود که هر بار که بلیط پنج هزار تومانی تعاونی هشت ترمینال غرب را می‌گیرم و سریعتر می‌روم صندلی رو به پنجره را توی اسکانیا اشغال ‌کنم، با خودم فکر می‌کنم که چه حیف که این ترمینال با همه آن فریادهای اتوبان اتوبان، حرکت، همین الان‌هایش، با همه بار و بنه‌های دست جمعیت حیران و ویرانش و با همه رفتن‌هایش من را به گریه نمی‌اندازد. چه بد که وقتی که اتوبوس حرکت می‌کند و برج آزادی، از دیدرسم خارج می‌شود، دلتنگ شهر نمی‌شوم. چون می‌دانم جلوترها، توی جاده، تابلوی زنجان 5 کیلومتری انتظارم را می‌کشد که ضربان قلبم را هر بار جابجا می‌کند. می‌دانم که توی ورودی شهر با آن میدان زمختش که شبیه هیچ چیز نیست و سالی شونصد بار حواشی بهش اضافه و کم می‌کنند، بغضم خواهد گرفت. می‌دانم که دلم غنج خواهد رفت برای این که زودی از اتوبوس پیاده شوم و روی پیاده‌روهای نامرغوب شهر، پیاده و سلانه‌سلانه گز کنم و به هزار نفر توی مسیر سلام بدهم و خنده تحویل بگیرم، بعدش هم خوشحال برسم خانه، زنگ دیرینگ دیرینگ را بزنم و بلند بگویم که منم، اومدم خونه.

دریغ از پارسال

2011-08-22T02:39:00.001+04:30

هر سال، این شب‌ها، می‌رفتم آشپزخونه، قنددون تا خرخره پر از قند رو بر می‌داشتم، یه گوشه‌ دنجی توی خلوت پذیرایی پیدا می‌کردم، بساط مفاتیح‌خوانی رو پهن می‌کردم و شروع می‌کردم جوشن‌کبیر خوندن. الغوث الغوث هر آیه رو که می‌گفتم، از ته دل فوت می‌کردم تو قندها و نفس تازه می‌کردم برای آیه بعد.

هر سال، این شب‌ها، مامان با چادر نماز سفیدش، مثل همیشه از سر غروب می‌نشست پای دعا و نماز و من استرس می‌گرفتم که نکنه دیر شه و نکنه عقب بمونم و چی و چی؟

هر سال، این شب‌ها، بابا بعد افطار، پاشنه کفش‌ها رو می‌کشید به قصد مسجد و من می‌موندم و این دوراهی همیشگی که خونه یا مسجد بالاخره؟

هر سال، این شب‌ها، قلبم تاپ‌تاپ می‌زد برای چیزهایی که توی دلم مونده بود برای گفتن. برای غلط کردم‌هایی که آماده بودم حواله کنم اون بالا. برای هوام رو داشته باش‌هایی که انتظار می‌کشیدم.

هر سال، این شب‌ها، ناب بود و دوست‌داشتنی.

امسال، مامان زنگ زد، گفت شب احیاست، نمیای؟ ترسیدم چیزی بگم، گفتم امروز نه.

گفتم ... امروز ... نه.

پ.ن : و البته که هیولا شدن، جار زدن ندارد.

بکشید بیرون

2011-08-16T02:54:00.001+04:30

آهای اتاق فکری‌های صدا و سیما، آهای ایده‌پردازان، آهای مشاوران مذهبی، آهای معناگراها، آهای شماها - هر کسی که هستید و هر لقبی که دارید - محض رضای خدا از این کلیشه‌های نخ‌نماشده مبتذل مزخرف بی‌معنی مضحکی که هر سال، این وقت‌ها، پای سفره افطار و قبل و بعدش، توی قالب فیلم‌ها و سریال‌هاتان، به خورد این ملّت می‌دهید، دست بردارید! اگر جدّی جدّی راست کرده‌اید که به هر حربه‌ای که شده، توی این یک ماه، نور معنویت توی قلب این مردم دین‌زده بکارید، عقل‌های ناقصتان را بگذارید روی هم و برای یکبار هم که شده به چیزی بیشتر از دنیای بیماران کمایی و برزخ کارتونی و شیطان و فرشته‌های هبوط کرده روی زمین فکر کنید!

2011-08-13T00:39:00.000+04:30

رامین همیشه می‌پرسه آخرین تصمیمت چیه؟

خار پاشنه

2011-08-11T13:15:00.001+04:30

بابا خار پاشنه درآورده. چند ماهه. طبق معمول هم آخرین نفری که تو خانواده خبردار می‌شه، منم. مامان به همه توصیه کرده که به احسان نگید، بچه درس داره، کار و زندگی داره، می‌ریزه به هم!

پویا و طه دارن بازی می‌کنن. پویا سمت بابا می‌ره، خودش رو محکم ول می‌کنه توی شکمش و می‌گه عصات رو چرا نیاوردی با خودت بابا حسن؟ همه به من خیره می‌شن. قضیه این طور لو می‌ره.

به آدم حق بدید. حق بدید که اوّلین بار که می‌شنوه پدر نازنینش عصایی شده، حالی به حالی بشه. مو به تنش سیخ شه. اصلاً بغضش بگیره و پاک خل شه. مگه پدر و مادر آدم حق دارن بی‌خبر و یکهو پیر شن؟ هان؟

هفته‌ای چند بار می‌ره فیزیوتراپی. به دکتر و دوا و درمان هیچ اعتقادی نداره. مامان اجبارش کرده. نه نگفته. پیاده‌روی‌ و خرید و کوه هم تقریباً تعطیل شده. برای رانندگی با اون ماشین هم که توی این شش هفت سال، 10000 تا بیشتر کار نکرده و گوشه زیرزمین هر چند هفته یکبار باتری خالی می‌کنه، چشماش یاری نمی‌کنن دیگه. می‌شینه توی خونه و با بی‌بی‌سی و صدای آمریکا و دیوان شهریار و دانستنی‌ها و گل‌آقاهای بیست سی سال پیش و گلخونه دم اتاقش و باغچه و حوض توی حیاط روزش رو شب می‌کنه. آخر شب‌ها هم نوبتی زنگ می‌زنه به ما چهار تا و می‌پرسه که همه چیز روبراهه یا نه و این که مبادا کم و کسری داشته باشیم و نگیم. هر چند وقت یکباری هم که می‌نویسه تور مشهد و قم و کربلا و مکه، با مامان، دوتایی.

کل روزهای عید با هم می‌رفتیم گاوه‌زنگ. سگ‌لرز 5 صبح. چند کیلومتری شهر. قلّه رو هر روز می‌زدیم. چند تایی هم کمپ فان داشتیم وسط راه. برای خستگی من. بابا هیچ وقت خسته نمی‌شد. قضیه روغن حیوانی و گیاهی و این‌ها. دستاش رو می‌زد پشت کمرش و دو سنگ یکی بالا می‌رفت. وقتی هم که فکر می‌کرد من ناامید شدم، می‌گذاشت تا کلّی جلو بزنم. وقتی می‌گفتم که امروز دیگه تا قله نریم، جوری نگاه می‌کرد که انگار کبیره مرتکب شدم. می‌گفت برای مردی که تو باشی، کسر شانه که جلوی چهار تا سنگ پیر کم بیاره.

بابا هیچ وقت از سختی‌ها و دردها اعتراض نمی‌کنه. هیــــــــــــــــچ وقت. می‌ریزه توی خودش و به ما هیچی نمی‌گه. مامان می‌گه بعضی شب‌ها که درد پاشنه امانش نمی‌ده، بلند می‌شه، مهتابی هال رو بی سر و صدا روشن می‌کنه، رادیوی وایرلسش رو می‌زنه توی گوشش تا تصنیف‌های شب رو گوش کنه، بعد خونه خالی 200 متری رو لنگان لنگان هی بالا می‌ره، پایین میاد، فکر و خیال می‌کنه.

داره از قبیله ما یکی یکی کم می‌شه

2011-08-10T14:35:00.002+04:30

این روزها، زنگی می‌خورد، گاهی، گوشیم، هر بار، از یکی از رفقای خوب روزها تا بگوید که من رفتم و حلالم کن و بدرقه، فرودگاه نیا و فراموشت نمی‌کنم، فراموشم نکن. بعد هم خدافظ خدافظ و یک آه بلند لعنتی، با خودم، که یعنی تو هم رفتی رفیق؟ خدا بهمراهت.

two little gods

2011-08-06T15:25:00.000+04:30

دارم به این فکر می‌کنم که بچه کوچک خانواده بودن، هیچ وقت شاکی و دستپاچه‌ام نکرده.

درست که در این حالت، خیلی از اولین‌ها و کشف نشده‌ها را تو نیستی که به دامنه تجارب والدینت اضافه می‌کنی. اولین موجودی نیستی که حس زیبای خلق‌کنندگی را به آنها هدیه می‌کند. اولین بچه‌ای نیستی که صدای گریه‌اش توی چاردیواری خانه‌شان می‌پیچد. اولین صدای خنده و بابا مامان گفتن را از زبان نوزادی تو نمی‌شنوند. اولین دوستت دارم بابا، دوستت دارم مامان به اسم تو نیست که قلبشان را هرّی بریزاند. اولین بار تو نیستی که کوله رنگارنگ به پشت، دم مدرسه، اول مهر، با چشم و دل لرزان راهیت کنند که بروی توی دنیای جدیدی که انتظارت را می‌کشد. اولین پز معدل 20 خانواده و انگلیسی کانون و ژیمناستیک و کاراته و شنا توی شب‌نشینی‌های خانوادگی به واسطه حضور تو نیست. اولین مچگیری از روی عاشقانه‌های ناشیانه پانزده شانزده سالگی،‌ گوشه دفتر جبر و حساب و هندسه برای تو نیست. اولین کنکوری خانواده نیستی. اولین کاسه آب پشت سر و آیه‌الکرسی بدرقه راه برای دانشگاه رفتن. اولین عکس سه در چهار دختری که ادعا می‌کنی دوستش داری. اولین گریه شب عروسی. اولین بار، شنیدن صدای مامان‌بزرگ و بابابزرگ از دهان نوه. اولین آقای مهندس. دکتر. چه می‌دانم؟ خیلی چیزهای دیگر.

امّا یک چیز را می‌دانید؟ این که دنیای پدر و مادرها خیلی خیلی بزرگتر از این حرف‌هاست. این که آن دنیای بزرگ را اولین‌ها می‌سازند و دومی‌ها و سومی‌ها، الی ماشاالله بالنده‌ا‌ش می‌کنند.

پدر و مادر وجودی دارند، آن قدر عظیم و دوست‌داشتنی که تا ابدالدهر اگر دم گوششان بخندید و گریه کنید، دوستت دارم مامان و بابا تحویلشان دهید، 1 مهرها با هزار دلهره راهی مدرسه‌هاتان شوید، فرط و فرط 20 بیاورید و شاگرد ممتاز کلاس شوید، اسامی حیوانات و میوه‌ها را هر روز به دو گویش آمریکن و بریتیش براشان تکرار کنید، از روی خرک آفتاب بالانس بزنید و کمربند زرد و سبز و مشکی به کلکسیون افتخاراتتان اضافه کنید، شب‌ها از عشق دخترکان یونیفرم پوشیدهِ ناشی آرایش کردهِ راهنمایی‌ها و دبیرستان‌های روبروی مدرسه‌تان سر جاتان آه بکشید و فروغ و نیما و سهراب گوشه دفتر کتاب‌هاتان بنویسید، کچل کنید و درس بخوانید و دو رقمی و سه رقمی کنکور بیاورید، یک پا آقا و خانوم دانشگاه رفته جزوه به زیر بغل زده شوید برای خودتان، دختر زندگیتان را از توی کیف پول‌هاتان بیرون بکشید و با لپ‌های قرمز و سرهای پایین عشقتان را لو دهید، خودتان را ولو کنید توی بغلشان سر سفره عقد و های‌های گریه کنید، نوه‌شان را شب بدهید شنگول و منگول گویان خواب کنند، دکتر مهندس شوید برای خودتان، اگر همه این‌ها باشید و خیلی بیشتر از این‌ها، آنها ، هیچ وقت هیچ وقت، هیج کجا، به هیچ وجه، خسته‌شان نمی‌شود.

آنها، همیشه، برایتان آنجا هستند.

810185294

2011-07-31T16:46:00.000+04:30

با هشتاد و یک، صفر یک، هشتاد و پنج، دویست و نود و چهار خداحافظی کردم. برای آخرین بار دستم رو بردم توی جیب چپ عقب شلوارم، کیف پول درپیتم رو کشیدم بیرون، کارت آبیِ رنگ رو و رفته رو گذاشتم رو میز خانوم آموزش و بی این که فرصت شه مراسم وداع خاصی رو به جا بیارم، تسلیمش کردم. اصلاً راستش رو بخواهید، همه چیز اونقدر سریع و بی‌رحمانه اتفاق افتاد که هیچ فکرش رو هم نمی‌کردم که قراره از عزیزترین موجود کیف پولم این طور، یکهو دل بکنم. فقط صدای خانوم آموزش بود که می‌گفت برگه تسویه حساب، امور دانشجویی، کپی شناسنامه، کپی کارت ملی، فرم شماره 10، کپی فرم شماره 10، فرم شماره 11، کپی فرم شماره 11، دو قطعه عکس سه در چهار، کارت دانشجویی.

هشتاد و یک، صفر یک، هشتاد و پنج، دویست و نود و چهار رو گذاشتم رو پیشخون، بعد چند ثانیه‌ای نگاهم رو دوختم بهش تا خانوم آموزش از اون رو ورش داره، فایلم رو بایگانی کنه و بگه: بفرمایید. به سلامت.

پ. ن:از دل نرود هر آن که از دیده برفت.

آمبولانس‌نما

2011-07-30T15:09:00.000+04:30

اگر می‌خواهید در ساده‌ترین حالت بفهمید که جانوری به نام "قدرت" می‌تواند چه بلایی بر سر شعور آدمی بیاورد، کافی است یکی از همین روزهای داغ تابستان به یکی از خیابان‌های پرتردد پایتخت بروید. بروید و چند دقیقه‌ای سرنشینان ماشین‌هایی را که با شیشه‌‌های پایین‌داده شده دارند دود غلیظ بنزین هفتصد تومنی می‌خورند و توی ظلّ گرما شرشر عرق می‌ریزند و با سرعت حلزون جابجا می‌شوند، زیر نظر بگیرید. بعد منتظر بمانید تا یک آمبولانس تک‌ سرنشین بدون بیمار که جیغ بق‌بقویش را بلند کرده از دور نزدیک شود، از میان ماشین‌های توی ترافیک با هزار اعصاب‌خوردکنی و آلودگی صوتی و روانی و استرس‌زایی به زور راه بگیرد، خودش را بیندازد توی خط بی‌آرتی و سر آخر هم راننده ای‌کیوسانش با آن خنده ملیح حاکی از رضایتش، بیلاخی توی دلش به توده‌ای که خر فرضشان کرده بدهد، دنده را به سه و چهار عوض ‌کند، جیغ ماشین را ببندد و ویـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــژ دور شود.

پ. ن: و طبیعتاً از ماست که بر ماست.

2011-07-28T17:32:00.000+04:30

ترجیح داره که انسان گناهکار باشه تا گناه رو نظاره کنه. گناهکار، می‌تونه از گناهی که مرتکب شده پشیمون بشه ولی مشاهده یک گناه، نابودکننده‌س.

ازدواج آقای می‌سی‌سی‌پی- فردریش دورنمات-ترجمه حمید سمندریان-نشر قطره

عـــــــــــــِجق

2011-07-27T17:37:00.000+04:30

اصلاً من می‌میرم واسه این که تو بیست‌وسه سالگی، مامان هر روز قبل اینکه تلفن رو قطع کنه، بگه: بپّا خیابون رو که رد می‌شی، هر دو سمتت رو خوب نیگا کنی‌ها.

افغانی

2011-07-25T00:26:00.000+04:30

نحیف و لاغر – خسته و درمانده - لباس‌های چروکیده و پر از وصله و پینه – صورت از گرما سوخته – خورجین کارگری - کاغذ چروکیده‌ آدرس در دست، همه آن چیزی که از آینه بغل صندلی جلوی تاکسی لعنتی امروز عصر به چشم می‌خورد. نزدیک‌تر که شد، فهمیدم افغانی است. از این جوان‌های تازه به پایتخت آمده‌ای که سی بیشتر ندارند و شبیه زجرکشیده‌های پنجاه شصت ساله‌اند.

- آقا بیبخشید ماشین سازمان برنامه همینه؟

راننده با بی‌اعتنایی سری تکان می‌دهد که یعنی بعله، برو بنشین تا حرکت کنیم.

عقب ماشین، یک حاج خانوم حدوداً شصت‌ساله با یک جوان قرتی بیست بیست‌وپنج ساله نشسته‌اند. قرتی به وضوح دارد خودش را از افغانی که وسط نشسته و ظاهر پاکیزه‌ای ندارد، دور می‌کند و پشت گوشی با دافش لاس می‌زند. وسط مسیر پیاده می‌شود تا به دیتش برسد. حاج خانوم هم هر چند لحظه یک بار افغانی را زیر چشمی ورانداز می‌کند.

پشت چراغ سازمان برنامه، جوان افغانی با هزار من من و بگم نگم کردن، بالاخره تصمیم می‌گیرد که از راننده بپرسد که به مقصد رسیده‌ایم یا نه؟

- آقای راننده، لوطف می‌کونی سازمان برنامه شد، به من بگی؟ آدریسو بلد نیستم.

فاجعه شروع می‌شود.

- لااقل چهار بار شده که آدرس رو از من پرسیدی. یه بار وقت سوار شدن، چند بارم تو مسیر. حالا هم دوباره. وقتی آدرسو بلد نیستی، دیگه تو ماشین صحبت نکن.

- ببخشید.

- یعنی چی که ببخشید؟ اعصاب من و چند تا مسافر دیگه رو ریختی به هم.

- گوفتم که آدریسو بلد نبودم. گوفتم شاید رد کرده باشیم.

- رد نکردیم. وقتی بلد نیستی آدرسو، دیگه لازم نیس صحبت کنی. فقط بشین تا راننده پیاده‌‌ت کنه. فهمیدی؟

- {با صدای پایین} دعوا نداریم که.

- چی؟ چی گفتی؟ بلندتر.

- {با ترس} میگم دعوا نداریم که آقای راننده.

- آخه من چه دعوایی با یه افغانی دارم؟ اصلاً پیاده شو. یالّا. سازمان برنامه‌ت هم اوناها. خوش اومدی.

جوان سرخ و سفید می‌شود. پایش را از ماشین بیرون نگذاشته، راننده گازش را می‌گیرد. چند متر جلوتر:

- می‌بینی تروخدا؟ چه رویی باز کردن این افغانیای نکبت؟ مرده‌شورشون رو ببرن.

من و حاج خانوم لال شده‌ایم. پیاده می‌شویم و هر کی سی کار خودش.

امروز فهمیدم که آدم ترسوی گهی هستم. یعنی همه آن چیزی که از نوع‌دوستی و رافت نژاد بشری و این کوفت‌و زهرمارهای شیک دهن‌پرکن به ارث برده‌ام، چهارتا لایک پیج‌های مبارزه با نژادپرستی فیس‌بوک و شیرکردن آیتم‌های بیماران توی صحرا و بیابان ول شده بیمارستان امام خمینی تو گودر و پرچم وامصیبتا بالا بردن برای مظلومیت همنوعان سفید و سیاه و رنگینم توی کجا و کجای جغرافیای جهان است.

اگر غیر از این بود، باید علی‌الحساب یک مشت می‌خواباندم توی دهان راننده مریض آن تاکسی و بعدش به رگبار فحش می‌بستمش که آخر مردک ناحسابی الاغ، اصلاً می‌شود اسم تو را گذاشت آدم؟ حوصله‌ات کجا رفته؟ رحم و شفقتت کجا رفته؟ ضعیف گیر آورده‌ای؟ با افغانی بودنش چه کار داری؟ اصلاً خودت چه پخی هستی و وارث چه اصل و نسب شاهانه‌ای که این طور جوانک را ویرانش می‌کنی؟ ریدم فرق آن موی سفیدت.

اگر غیر از این بود، باید همان‌جا که جوان افغانی را پیاده کرد تا توی چهل درجه گرمای تابستان ظهر جمعه، با خورجین و کاغذ چروکیده‌اش سرخورده دو صد متر راه برود تا به سازمان برنامه‌اش برسد، اسکناس پانصدی را پرت می‌کردم توی صورتش، از ماشین عنش پیاده می‌شدم، در را به محکم‌ترین صورت می‌کوبیدم و می‌گفتم مرتیکه برو عضله‌ها و سبیل چخماخیت را نشان زنت بده. بعد می‌رفتم پی جوان و به دست و پایش می‌افتادم که ترو خدا به دل نگیر و همه این طور نیستند و مردک دیوانه بود و قربان آن دستان کارگری پینه‌بسته و وجود زجرکشیده‌ات بروم. اصلاً خورجینت را بده به من برادرجان و بیا تا مقصد با هم گز کنیم تا بلکه فراموش کنی.

من بزدل خاک‌برسر عن فقط لم دادم توی صندلی جلو تا مردک با قیافه حق به جانب بگوید می‌بینی تروخدا؟ چه رویی باز کردن این افغانیای نکبت؟ مرده‌شورشون رو ببرن. بعد هم از توی آینه جلو پیرزن کزکرده توی صندلی عقب را نگاه کردم و مستاصل گفتم: چی بگم والّا؟